Trwają prace nad projektem ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100), którego celem jest wdrożenie w Polsce systemu Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP). Projekt zakłada zasadniczą zmianę modelu finansowania zbiórki i recyklingu odpadów opakowaniowych poprzez wprowadzenie nowych, administracyjnie ustalanych opłat oraz centralizację zarządzania systemem.
W odpowiedzi na proponowane regulacje Klaster Rybitwy podjął działania, przedstawiając formalne stanowisko do projektu ustawy. W ocenie Fundacji proponowane rozwiązania w obecnym kształcie budzą poważne wątpliwości zarówno pod względem prawnym, jak i gospodarczym, gdyż projekt ustawy wprowadza sztywny, scentralizowany model ROP, oparty na administracyjnie ustalanych stawkach, niepowiązanych z rzeczywistymi kosztami zagospodarowania odpadów ani z mechanizmami rynkowymi, co stoi w sprzeczności z unijnymi zasadami efektywności kosztowej i przejrzystości systemu. Brakuje również mechanizmów konkurencji pomiędzy podmiotami realizującymi obowiązki ROP, co może prowadzić do spadku efektywności systemu, wzrostu kosztów administracyjnych oraz ograniczenia innowacyjności, a ryzyko – choć dotyczy wszystkich przedsiębiorców – jest szczególnie istotne dla małych i średnich firm, a szczególnie wprowadzających na rynek produkty rolno-spożywcze. Dodatkowo projekt przewiduje nieproporcjonalnie surowe sankcje oraz pozostawia wiele kluczowych kwestii do uregulowania w aktach wykonawczych, co pogłębia niepewność prawną przedsiębiorców i utrudnia długoterminowe planowanie działalności.
W związku z powyższym Klaster Rybitwy postuluje wstrzymanie przyjęcia ustawy w obecnym kształcie oraz odroczenie wdrożenia systemu ROP do stycznia 2027 roku, tak aby możliwe było wypracowanie rozwiązań opartych na dialogu, przejrzystości i zasadach rynkowych, realnie wspierających gospodarkę o obiegu zamkniętym.
